Binnenkomen bij De Postcode Loterij

Hoe komt de Postcode Loterij in contact met de goede doelen die worden ondersteund?

De Postcode Loterij heeft in het begin zelf veel organisaties benaderd. VluchtelingenWerk, Natuurmonumenten en Novib waren de eerste drie organisaties die wel geld wilden ontvangen.

Veel organisaties wilden destijds geen geld ontvangen van de Loterij.  Het was waarschijnlijk gewoon te spannend om met een nieuwe partij, die een loterij organiseerde, in zee te gaan. Langzaamaan is de groep van goede doelen gegroeid. Wij stappen nog steeds wel eens op partijen af, maar het gros van wat wij doen is het beoordelen van aanvragen die binnenkomen. 

Voor de Postcode Loterij ontvangen we per jaar rond de 400 aanvragen, waarvan er gelijk al zo'n 300 niet aan de criteria kunnen voldoen van minimaal een miljoen euro aan eigen fondsenwerving, voldoende draagvlak in de samenleving en het vallen binnen de thema's die wij financieren. 

Werkt de Postcode Loterij met vaste partnerorganisaties?

De Postcode Loterij heeft (over 2017) 112 verschillende organisaties ondersteund. Met de 'vaste benificiënten' (103, waarvan 4 nieuwe) gaan we een contract aan voor vijf jaar waarin wordt afgesproken dat de Postcode Loterij jaarlijks financieel zal bijdragen.

Je mag als organisatie helemaal zelf beslissen hoe zo'n jaarlijkse bijdrage wordt besteed. Eens in de vijf jaar evalueren wij: "Is deze organisatie nog steeds in staat om die grote som ongeoormerkt geld jaarlijks goed te besteden?" "Heeft de organisatie voldoende draagvlak in de samenleving?" 

We willen geen organisaties steunen die alleen afhankelijk zijn van onze bijdrage. Het gaat om draagvlak, financiën en professionaliteit. Bij professionaliteit moet je denken aan het runnen van de organisatie, maar ook aan inhoudelijke zaken: "Hebben de interventies van de organisatie echt impact?" "Ben je als organisatie in staat om te bepalen of jouw theorie om de wereld te veranderen de gewenste effecten heeft?" "Leer je van andere organisaties, van trends, van het werkveld?" 

Hoe bepaalt de Postcode Loterij welk goed doel welke bijdrage krijgt?  

Er wordt een verdeelsleutel gehanteerd over de eerste 200 miljoen euro. Drie fondsen en de zeven organisaties die voor 1993 toetraden krijgen daarvan een vast percentage.

Per jaar ligt, vanwege de vijfjarige contracten, ongeveer 20% van het te verdelen geld niet vast. Deze gelden worden, op advies van onze afdeling en de directie, door de Raad van Commissarissen verdeeld over verschillende organisaties.

Daarnaast worden organisaties geselecteerd voor eenmalige schenkingen, extra projecten en het Droomfonds. 

Wat is de werkwijze van de Postcode Loterij als het gaat om 'kleinere' goede doelen?

In 1991 is, vlak na de oprichting van de Loterij, Stichting DOEN opgericht. Er kwamen veel aanvragen voor financiering binnen bij de loterij. Er zijn maar weinig organisaties die een miljoen euro aan eigen fondsenwerving ophalen. Op het moment dat je kleinere organisaties wilt ondersteunen heb je een heel team nodig. Je hebt andere steun en andere expertise nodig dan de steun die we bij de Loterij normaal gesproken geven, namelijk grote sommen ongeoormerkt geld. 

Een kleine club ondersteunen; dat vergt meekijken en vaak ook advies geven over hoe je het beste een organisatie kan opbouwen. Stichting DOEN is opgericht om specifiek dat te doen. 

De enige financiers van DOEN zijn Postcode Loterij, Vrienden Loterij en Bankgiro Loterij. Ze ontvangen gelden en verdelen dat, in de geest van de Loterij, onder meer dan 200 kleinere organisaties. 

Stichting DOEN heeft in het verleden vele organisaties ondersteund met een één- of meerjarige bijdrage. Mede door die bijdrage konden sommige organisaties zo groeien in omvang en activiteiten dat ze in aanmerking kwamen voor aanvraag bij de Postcode Loterij.

Het komt regelmatig voor dat DOEN bij ons aangeeft dat een partij groot en impactvol genoeg is en past binnen het profiel van de loterij. Feitelijk zijn we elkaars verlengde en af en toe stroomt dat dus ook terug. DOEN wordt wel de kraamkamer van de Loterijen genoemd.

Afgelopen jaar zijn 4 nieuwe organisaties toegetreden, onder meer JINC, een organisatie die zelfs is opgericht met gelden van de stichting DOEN. Wij spreken daarnaast als organisatie met allerlei fondsen en partijen over ontwikkelingen in het veld en over partijen waar wij mogelijk in zouden kunnen stappen of die we kunnen doorverwijzen.

Wat maakt echt het verschil in de wereld van de Postcode Loterij?

Sommige organisaties staan bekend als activistisch, maar Artsen zonder Grenzen is ook activisme. Zij zijn de activisten van de noodhulp. Greenpeace, Sea Shepherd en ook stichting Wakker Dier worden ondersteund door de Postcode Loterij. Het activisme zit ook bij ons in ons DNA. Je hebt partijen nodig die bereid zijn concessies te doen en om samen te werken, maar je hebt ook activisten nodig om verandering teweeg te brengen, om een probleem op de agenda te krijgen. Ik geloof daar echt heilig in. 

We zijn een bedrijf dat goed wil doen. Wat op mij recent veel indruk heeft gemaakt is een bezoek aan Zuid-Afrika met Kinderfonds MAMAS. We bezochten een organisatie die hulp biedt aan gezinnen in sloppenwijken. Ik sprak daar een moeder. Ze voelde zich vreselijk en zei in tranen dat het haar gewoon niet altijd lukt om goed voor haar kinderen te kunnen zorgen. Ik snap dat; er is daar zoiets fundamenteels mis. 

De seizoensarbeiders wonen daar in plastic hutjes met golfplaten erop. Het gebeurt regelmatig dat een dronken iemand met zijn auto dwars door de hutjes rijdt. De lokale organisatie heeft ontzettend toegewijde sociaal werkers. Zij kennen de gezinnen en worden soms midden in de nacht opgebeld: "Er is een ongeluk gebeurd en die en die kinderen liggen in het ziekenhuis. Jullie moeten komen om te helpen." Ze gaan direct. Dat is mensenwerk. Dat is liefde en toewijding, dat verdient ondersteuning.